Scenariusze i polityka

Dane przykładowe

Jak różne założenia o przyszłości prowadzą do różnych trajektorii gospodarczych

Teraz, gdy rozumiemy jak działa model, możemy go używać do badania przyszłości. Scenariusz to spójny zestaw założeń o przyszłych wartościach parametrów. Nie jest to prognoza (pojedyncza przewidywana ścieżka), lecz warunkowa projekcja: "jeśli tak, to tak".

Porównanie scenariuszy

Wybierz scenariusze do porównania:

Bazowy TFP +1%, jr=60, τ=20%

Reforma emerytalna TFP +1%, jr=65, τ=20%

Wysoki TFP TFP +2%, jr=60, τ=20%

Pesymistyczny TFP +0.5%, jr=60, τ=20%

Kombinowany TFP +2%, jr=65, τ=25%

Metryka do wyświetlenia

Kluczowe metryki w 2050

Scenariusz	PKB 2050 (2024=100)	Konsumpcja (2024=100)	Stopa % (%)	Różnica vs. bazowy

Co pokazują scenariusze?

Reforma emerytalna (jr↑)

Podniesienie wieku emerytalnego z 60 do 65 lat:

Więcej pracujących - 5 dodatkowych lat pracy
Mniej emerytów - później zaczynają pobierać świadczenia
Wyższe PKB - większa siła robocza L
Zdrowszy system PAYG - lepszy support ratio

Jedyna reforma, która działa "podwójnie" - więcej L i mniej R.

Wysoki TFP (A↑)

Wzrost TFP z 1% do 2% rocznie:

Wyższa produktywność - więcej Y z tych samych K i L
Kompensuje spadek L - technologia zastępuje brakujących pracowników
Wyższe płace - w = MPL rośnie z A
Wyższe stopy - r = MPK - δ też rośnie z A

Kluczowe pytanie: czy Chiny mogą utrzymać 2% wzrost TFP?

Pesymistyczny (A↓)

Spowolnienie wzrostu TFP do 0.5% rocznie:

Stagnacja technologiczna - "middle income trap"
Niski wzrost PKB - demografia + słaba technologia
Spadek standardu życia - konsumpcja per capita może spadać

Scenariusz pesymistyczny pokazuje, co się stanie bez reform.

Kombinowany (wszystkie reformy)

Reforma emerytalna + wysoki TFP + wyższa składka:

Efekty się sumują - każda reforma dodaje do wzrostu
Najwyższe PKB - ale też najwyższe obciążenie pracujących (τ)
Kompromis - wyższy wzrost vs. wyższe podatki

Pokazuje maksymalny potencjał, ale wymaga kosztownych reform.

Kluczowe wnioski z analizy scenariuszy

Demografia jest przeznaczeniem - nawet optymistyczne scenariusze pokazują spowolnienie wzrostu; różnica to skala, nie kierunek
TFP jest kluczowe - różnica między 0.5% a 2% wzrostu TFP to różnica między stagnacją a umiarkowanym wzrostem
Reforma emerytalna jest konieczna - podniesienie wieku emerytalnego to jedyna reforma, która jednocześnie zwiększa L i zmniejsza R
Nie ma łatwych rozwiązań - każda reforma ma koszty; wybór to kwestia preferencji społecznych

Sprawdź zrozumienie

Dlaczego reforma emerytalna (podniesienie wieku emerytalnego) jest szczególnie skuteczna w kontekście starzejącego się społeczeństwa?

Bo zmniejsza wydatki rządu na inne cele Bo działa "podwójnie": zwiększa L (więcej pracujących) i zmniejsza R (mniej emerytów) Bo podnosi TFP przez dłuższe doświadczenie pracowników