Cykl życia jednostki
Dane przykładoweJak jednostka podejmuje decyzje o konsumpcji i oszczędzaniu przez całe życie
Model nakładających się pokoleń (OLG) opiera się na fundamentalnym założeniu, że ludzie żyją przez skończony czas i podejmują świadome decyzje ekonomiczne na każdym etapie życia. W przeciwieństwie do prostszych modeli zakładających "nieskończenie żyjącego agenta", OLG realistycznie odwzorowuje fakt, że każdy człowiek przechodzi przez fazy: młodość, aktywność zawodową i emeryturę.
Profil życia jednostki
Jak jednostka podejmuje decyzje?
Każda jednostka w modelu rozwiązuje problem maksymalizacji użyteczności przez całe życie, podlegając ograniczeniu budżetowemu w każdym okresie.
Rozwiązanie tego problemu daje fundamentalne równanie Eulera:
Równanie to mówi, że jednostka wyrównuje użyteczność krańcową między okresami, uwzględniając:
- Dyskonto czasowe (β) - jak bardzo ceni przyszłość względem teraźniejszości
- Stopę zwrotu (1+r) - ile zyska odkładając konsumpcję na później
- Ryzyko śmierci (ψ) - prawdopodobieństwo, że dożyje następnego okresu
Dwa motywy oszczędzania
Motyw cyklu życia
Oszczędzanie w okresie pracy na finansowanie konsumpcji na emeryturze, gdy dochód z pracy spada do zera. To główny motyw w modelu OLG.
Motyw wygładzania
Chęć utrzymania stabilnego poziomu życia mimo zmienności dochodu (niższego na początku i końcu kariery, wyższego w środku).
Kluczowe wnioski
- Jednostka planuje na całe życie - decyzje dziś zależą od oczekiwań co do przyszłości (płac, emerytur, długości życia)
- Oszczędzanie jest racjonalne - wynika z chęci wygładzenia konsumpcji i zabezpieczenia emerytury, nie z "cnoty oszczędności"
- Wiek emerytalny jest kluczowy - określa, jak długo trwa faza akumulacji vs dekumulacji majątku
- Profil konsumpcji zależy od preferencji - niecierpliwi (niskie β) konsumują więcej dziś, cierpliwi (wysokie β) odkładają na później
Sprawdź zrozumienie
Jednostka dowiaduje się, że będzie żyła 5 lat dłużej niż planowała. Jak wpłynie to na jej decyzje o oszczędzaniu w wieku produkcyjnym?