Spis treści
Spis treści

ZWERYFIKOWANY

Spis treści

Załącznik: Chiński system emerytalny - struktura i dane

Data: 2026-01-25 Cel: Pełna mapa systemu emerytalnego dla kalibracji modelu OLG

Zasada: Każda liczba musi mieć zweryfikowane źródło z przypisem.


1. Struktura systemu - przegląd

1.1. Dwa główne systemy (Filar I)

System Nazwa Uczestnicy (2022-23) Składki Świadczenie Źródło
UEBP Urban Employee Basic Pension (城镇职工基本养老保险) 503-521 mln 24% (16%+8%) 3,326-3,742 CNY/mies (~$460-520) [^1][^2]
URRP Urban-Rural Resident Pension (城乡居民基本养老保险) 549 mln niskie, dobrowolne 179-246 CNY/mies (~$25-34) [^1][^3]
RAZEM objęci ~1,050 mln
Nieobjęci ~350 mln [^1]

1.2. Filar II i III (uzupełniające)

System Uczestnicy Uwagi Źródło
Enterprise Annuity (企业年金) ~5% uczestników UEBP Głównie SOE, duże firmy, finanse [^4]
Occupational Annuity (职业年金) Civil servants (od 2015) 8% pracodawca + 4% pracownik [^5]
Private Pension (个人养老金) 70 mln kont (2024) Tylko 20% wpłaciło cokolwiek [^6]

1.3. Nierówności w systemie

PRZEPAŚĆ EMERYTALNA W CHINACH (2024)
────────────────────────────────────

Urban Employee (UEBP):     ████████████████████████████████████  3,326 CNY/mies
                                                                  ($460)

Urban-Rural Resident:      ██                                     246 CNY/mies
                                                                   ($34)

                           ↑
                           14x różnica!

2. Filar I-A: Urban Employee Basic Pension (UEBP)

2.1. Podstawowe dane

Wskaźnik Wartość Rok Źródło
Liczba uczestników (aktywni + emeryci) 503-521 mln 2022-23 [^1][^2]
Liczba emerytów pobierających ~150 mln 2025 [^7]
Średnie świadczenie 3,326-3,742 CNY/mies (~$460-520) 2023-24 [^1][^3]
Składka łączna 24% 2024 [^8]
- pracodawca 16% (obniżone z 20% w 2019) 2024 [^1]
- pracownik 8% 2024 [^8]
Stopa zastąpienia (oficjalna) 40-60% 2024 [^4]
Stopa zastąpienia (średnia rzeczywista) ~45% 2024 [^9]

2.2. Bilans finansowy

Wskaźnik Wartość Rok Źródło
Aktywa funduszu (nadwyżka) 7,1 bln CNY (~$988 mld) 2024 [^7]
Rezerwy prowincji 5,46 bln CNY 2019 [^1]
Wystarczą na ~13 miesięcy wypłat 2019 [^1]
Dotacja budżetowa 528,5 mld CNY ($76 mld) 2019 [^1]
Dotacja budżetowa 580 mld CNY ($84 mld) 2020 [^1]
Transfer z kapitału państwowego 1,68 bln CNY ($260 mld) do 2021 [^1]

2.3. Projekcje

Wskaźnik Prognoza Źródło
Wyczerpanie funduszu 2035 Chinese Academy of Social Sciences via [^10]
Populacja emerytów 60+ 402 mln (28% populacji) 2040, [^1]

3. Filar I-B: Urban-Rural Resident Pension (URRP)

3.1. Podstawowe dane

Wskaźnik Wartość Rok Źródło
Liczba uczestników 549 mln 2022 [^1]
Liczba pobierających ~180 mln 2024 [^3]
Średnie świadczenie 246 CNY/mies (~$34) 2024 [^3]
Jako % dochodów wiejskich tylko 12% 2024 [^3]
Jako % minimum socjalnego tylko 40% 2024 [^3]
Wydatki funduszu 532,2 mld CNY 2024 [^3]

3.2. Problem adekwatności

Świadczenia URRP są dramatycznie nieadekwatne - 246 CNY/mies to znacznie poniżej minimum egzystencji. Wielu mieszkańców wsi dostaje tylko 100-200 CNY/mies ($15-30), poniżej granicy ubóstwa. [^4]


4. System dla urzędników (Civil Servants)

4.1. Historia reform

Okres System Składki Świadczenia
Przed 2015 Osobny, uprzywilejowany BRAK składek Wyższe, z budżetu
Od 2015 Włączeni do UEBP 8% pracownik + 16% pracodawca Wyrównywanie (powolne)

Reforma 2015:[^5][^11] - 14 stycznia 2015: Rada Państwa wydała "decyzję o reformie emerytalnej w instytucjach rządowych" - 40 mln osób objętych reformą (8 mln urzędników + 32 mln pracownicy instytucji publicznych) - Wprowadzono składki 8% + obowiązkowy Occupational Annuity (8% pracodawca + 4% pracownik)

4.2. Dane

Wskaźnik Wartość Rok Źródło
Liczba objętych reformą 40 mln 2015 [^5]
- urzędnicy państwowi 8 mln 2015 [^5]
- pracownicy instytucji publicznych 32 mln 2015 [^5]
Płace (non-private) vs płace (private) 1,8x wyższe 2024 [^4]
Różnica emerytur przed reformą ~4x wyższe niż sektor prywatny 2015 [^11]

4.3. Czy luka się zamknęła?

NIE. Mimo reformy 2015, różnice utrzymują się:[^12] - Wyższe płace → wyższe emerytury - Occupational Annuity (12%) tylko dla sektora publicznego - Enterprise Annuity mają tylko duże firmy (~5%) - "Luka zmniejszyła się 2013-2015, ale wzrosła 2015-2018"


5. WERYFIKACJA: Twierdzenie o "emeryturach KPCh"

5.1. Twierdzenie do weryfikacji

"Członkowie Komunistycznej Partii Chin (blisko 100 mln osób) po 10 lat członkostwa nabywają prawo do świadczeń emerytalnych w wysokości średnio 840 dolarów (3310 zł) miesięcznie, NIE PŁACĄC wcześniej żadnych składek."

Źródło w dokumentach projektu: praca.md, bez wiarygodnej cytacji

5.2. Wyniki weryfikacji - ZWERYFIKOWANO Z CHIŃSKICH ŹRÓDEŁ RZĄDOWYCH

Pytanie Odpowiedź Źródło
Czy istnieje osobny "system emerytalny KPCh"? NIE - istnieje tylko system zasiłków dla potrzebujących [^16][^17]
Czy "840 USD bez składek" jest prawdą? FAŁSZ - rzeczywiste kwoty to $11-55/mies [^16]
Czy 100 mln członków dostaje świadczenia? FAŁSZ - tylko mała część (biedni, wiejscy, bez emerytury) [^16]
Czy wystarczy 10 lat członkostwa? FAŁSZ - wymagane 15-20+ lat + wiek 60+ + brak dochodu [^16][^17]

5.3. Rzeczywiste świadczenia dla członków KPCh (dane 2024)

UWAGA: To są ZASIŁKI SOCJALNE, nie emerytury. Dostają je TYLKO członkowie BEZ innego dochodu.

A) Wiejscy członkowie bez stałego dochodu (农村无固定收入老党员)

Staż partyjny Kwota/miesiąc W USD Źródło
20-29 lat 80-150 CNY $11-21 [^16]
30-39 lat 120-220 CNY $17-30 [^16]
40+ lat 180-400 CNY $25-55 [^16]

Uwaga: w bogatych regionach (np. Suzhou) do 400 CNY; w biednych (np. Guangdong wiejskie) 90 CNY

B) Miejscy członkowie NIE pobierający emerytury (城镇老党员未领取退休金)

Staż partyjny Kwota/miesiąc Kwota/rok Źródło
40-49 lat 100 CNY (~$14) 1,200 CNY [^16]
50-59 lat 120 CNY (~$17) 1,440 CNY [^16]
50+ lat 140 CNY (~$19) 1,680 CNY [^16]

C) Rewolucjoniści sprzed 1949 (建国前入党老党员)

Okres wstąpienia Kwota/rok Kwota/miesiąc W USD Źródło
1937-1945 (wojna z Japonią) 11,976 CNY 998 CNY $140 [^18]
1945-1949 (wojna domowa) 10,824 CNY 902 CNY $125 [^18]

Uwaga: Osoby te mają dziś 95+ lat, więc to marginalna grupa.

5.4. Kto NIE kwalifikuje się do zasiłków

Członek KPCh pobierający już emeryturę pracowniczą (UEBP) lub urzędniczą NIE dostaje dodatku partyjnego! [^16]

Wymagania łączne: - ✅ Staż partyjny 15-20+ lat (nie 10!) - ✅ Wiek 60+ - ✅ BRAK emerytury pracowniczej, urzędniczej lub innego stałego dochodu - ✅ Często wymagany status: 低保 (minimum socjalne) lub 五保 (pięć gwarancji)

5.5. Porównanie: twierdzenie vs rzeczywistość

Element Twierdzenie Rzeczywistość Różnica
Liczba beneficjentów 100 mln Mała część (biedni, wiejscy) ~95% mniej
Kwota 840 USD/mies 80-400 CNY ($11-55) ~15x mniej
Wymagany staż 10 lat 15-40+ lat 50-300% więcej
Warunek Brak Brak innego dochodu Kluczowe ograniczenie

5.6. Co jest prawdą o członkostwie w KPCh

Fakt Wartość Źródło
Liczba członków KPCh ~100 mln [^13]
Gospodarstwa z członkiem KPCh (miasta) 27% [^14]
Bogactwo KPCh vs non-KPCh 21-24% wyższe Stanford SCCEI [^14]
KPCh w górnym decylu majątku 40% [^14]
Premia płacowa za członkostwo znacząca IZA [^19]

Wniosek: Członkostwo w KPCh daje korzyści ekonomiczne (lepsze stanowiska, wyższe płace, dostęp do mieszkań), ale NIE przez specjalne emerytury. Korzyści wynikają z pozycji w strukturze władzy, nie z osobnego systemu emerytalnego.

5.7. OSTATECZNY WNIOSEK

Twierdzenie o "840 USD emeryturach KPCh bez składek" jest FAŁSZYWE.

Fakty: 1. Istnieją zasiłki dla starych, biednych członków partii - ale to $11-55/mies, nie $840 2. Zasiłki wymagają 15-40+ lat stażu, nie 10 lat 3. Warunek kluczowy: brak innego dochodu (kto ma emeryturę - nie dostaje) 4. Najwyższe świadczenia (~$140/mies) dotyczą rewolucjonistów 95+ lat

Dla modelu OLG: - NIE uwzględniać "emerytur KPCh" jako osobnej kategorii - Zasiłki partyjne to marginalny wydatek (dotyczą małej grupy biednych) - Główny problem to 14x nierówność UEBP vs URRP, nie przywileje partyjne


6. Reforma emerytalna 2025 - harmonogram

6.1. Podstawy prawne

Dokument Data Treść
Decyzja NPC 2024-09-13 Zatwierdzenie planu reformy emerytalnej
Przepisy MOHRSS 2024-12-31 Szczegóły wdrożenia elastycznych emerytur
Wejście w życie 2025-01-01 Start 15-letniego okresu przejściowego

Źródło: NPC, gov.cn

6.2. Docelowy wiek emerytalny (do 2039)

Kategoria Przed reformą Po reformie (2039) Zmiana
Mężczyźni 60 lat 63 lata +3 lata
Kobiety (urzędniczki, specjalistki) 55 lat 58 lat +3 lata
Kobiety (pracownice fizyczne) 50 lat 55 lat +5 lat

6.3. Harmonogram podwyższania wieku emerytalnego

A) Mężczyźni i kobiety z obecnym wiekiem 55 lat

Tempo: +1 miesiąc co 4 miesiące

Rok urodzenia Wiek emerytalny Rok przejścia na emeryturę
1965.01-04 60 lat 1 mies 2025
1965.05-08 60 lat 2 mies 2025
1966 60 lat 3-6 mies 2026
1968 61 lat 2029
1972 62 lata 2034
1976.09+ 63 lata 2039+

Źródło: Sina Finance

B) Kobiety z obecnym wiekiem 50 lat

Tempo: +1 miesiąc co 2 miesiące (szybsze dostosowanie)

Rok urodzenia Wiek emerytalny Rok przejścia na emeryturę
1975.01-02 50 lat 1 mies 2025
1975.03-04 50 lat 2 mies 2025
1980 52 lata 6 mies 2032-2033
1985+ 55 lat 2040+

6.4. Minimalny okres składkowy

Okres Wymóg Tempo zmian
Do 2029 15 lat bez zmian
Od 2030 15,5 lat +6 mies/rok
Od 2031 16 lat
... ...
Od 2039 20 lat docelowo

Źródło: gov.cn

6.5. Elastyczność emerytalna

Opcja Warunki Ograniczenia
Wcześniejsza emerytura Osiągnięty min. okres składkowy Max 3 lata przed nowym wiekiem, nie przed starym wiekiem
Późniejsza emerytura Zgoda pracodawcy Max 3 lata po nowym wieku emerytalnym

Przykład: Mężczyzna ur. 1972.09 ma nowy wiek emerytalny 62 lata. Może: - Przejść na emeryturę między 60 a 62 (jeśli ma składki) - Przedłużyć pracę do 65 (ze zgodą pracodawcy)

6.6. Parametr jr(t) dla modelu OLG

jr(t) - efektywny wiek emerytalny w roku t (w okresach 5-letnich)

Mężczyźni:
jr(2025) = 60.17  →  jr(2030) = 61.0  →  jr(2035) = 62.0  →  jr(2039+) = 63.0

Kobiety (ważona średnia):
jr(2025) = 51.5   →  jr(2030) = 53.0  →  jr(2035) = 54.5  →  jr(2039+) = 56.0

7. Projekcje systemu emerytalnego (2024-2050)

7.1. Źródła prognoz

Źródło Rok publikacji Horyzont Uwagi
Chinese Academy of Social Sciences (CASS) 2019 do 2050 Bazowy scenariusz
PLOS ONE (He et al.) 2025 do 2050 Aktualizacja z reformą 2024
UN WPP 2024 do 2100 Demografia

7.2. Bilans funduszu UEBP (scenariusz bazowy BEZ reformy)

Rok Bilans skumulowany (mld CNY) Status
2020 5,287 nadwyżka
2024 ~7,100 szczyt
2027 ~7,000 szczyt (CASS)
2028 -1,083 pierwszy deficyt
2035 0 wyczerpanie
2050 -147,411 głęboki deficyt

Źródło: CASS via CFR, PLOS ONE

7.3. Wskaźnik zależności (contributors / beneficiaries)

Rok Wskaźnik Pracujący na 1 emeryta
2019 2.65 2.65 : 1
2020 2.26 2.26 : 1
2030 1.43 1.43 : 1
2040 1.12 1.12 : 1
2045 0.92 <1 : 1
2050 0.81 0.81 : 1

Źródło: PLOS ONE 2025

7.4. Liczba uczestników UEBP (projekcje)

Rok Płacący składki (mln) Pobierający świadczenia (mln)
2020 261 115
2030 ~270 ~170
2040 ~250 ~220
2048 290 (szczyt) ~260
2050 200 245

Kluczowy punkt zwrotny: Około 2045 liczba emerytów przewyższy liczbę płacących.

Źródło: PLOS ONE 2025

7.5. Wpływ reformy 2024/2025 na system

Scenariusz Rok wyczerpania Deficyt 2050 (mld CNY)
Bez reformy 2035 -147,411
Z reformą (jr→63/58/55) ~2040-2045 znacząco niższy
Reforma + wzrost składek po 2050 możliwa równowaga

Ważne: Reforma 2024 opóźnia, ale nie rozwiązuje problemu. Matematycznie system wymaga dalszych zmian.

Źródło: Merics

7.6. Dotacje budżetowe - projekcje

Rok Dotacja budżetowa % wydatków na emerytury
2019 529 mld CNY ~10%
2020 580 mld CNY ~11%
2025 ~700 mld CNY (est.) ~12%
2035 >1,500 mld CNY (est.) ~20%+

Uwaga: Projekcje dotacji własne na podstawie trendu

7.7. Parametry projekcyjne dla modelu OLG

Parametr Symbol 2025 2035 2050 Źródło
Wiek emerytalny (M) jr_m 60.2 62.0 63.0 [^20]
Wiek emerytalny (K) jr_f 51.5 54.5 56.0 [^20]
Wskaźnik zależności dep 2.0 1.4 0.8 [^21]
Składka % τ 24% 24% 26%? [^22]
Dotacja/PKB G_p/Y 0.5% 1.0% 1.5%? est.

8. Osoby poza systemem

8.1. Skala wykluczenia

Wskaźnik Wartość Źródło
Populacja 16+ ~1,400 mln
Objęci systemem ~1,050 mln [^1]
Nieobjęci ~350 mln [^1]
Migranci wewnętrzni ~300 mln [^15]
Migranci poza UEBP znaczna część [^15]

8.2. Problem migrantów

Migranci często nie odprowadzają składek z powodu: - Systemu hukou (rejestracja w miejscu pochodzenia) - Niechęci pracodawców (koszty) - Niechęci pracowników (wyższa pensja netto) - Trudności z transferem składek między prowincjami


9. Implikacje dla modelu OLG

9.1. Rekomendacja struktury modelu

Wybór: Opcja B - Dwa sektory

SEKTOR 1: UEBP (Urban Employee)
├── Uczestnicy: ~500 mln
├── Składki: 24%
├── Świadczenie: ~3,500 CNY/mies
└── PAYG z dotacjami budżetowymi

SEKTOR 2: URRP + wykluczeni
├── Uczestnicy: ~550 mln + ~350 mln poza systemem
├── Składki: minimalne/brak
├── Świadczenie: ~200 CNY/mies (lub 0)
└── Głównie dotacje budżetowe

Uzasadnienie: - Oddaje główną nierówność (14x różnica świadczeń) - Nie wymaga niesprawdzonych założeń o "KPCh" - Pozwala modelować dwa scenariusze: - Reform (wyrównywanie świadczeń) - Status quo (utrzymanie nierówności)

9.2. Parametry dla modelu

Parametr Symbol Wartość Pewność Źródło
Uczestnicy UEBP N_uebp 500 mln ✅ Wysoka [^1][^2]
Emeryci UEBP N_ret_uebp 150 mln ✅ Wysoka [^7]
Uczestnicy URRP N_urrp 550 mln ✅ Wysoka [^1]
Emeryci URRP N_ret_urrp 180 mln ✅ Wysoka [^3]
Nieobjęci N_excluded 350 mln ⚠️ Średnia [^1]
Świadczenie UEBP b_uebp 3,500 CNY ✅ Wysoka [^1][^3]
Świadczenie URRP b_urrp 250 CNY ✅ Wysoka [^3]
Składka UEBP τ_uebp 0.24 ✅ Wysoka [^8]
Dotacja budżetowa (roczna) G_pension ~600 mld CNY ⚠️ Średnia [^1]
Stopa zastąpienia UEBP repl_uebp 0.45 ✅ Średnia [^9]

9.3. Kluczowe wnioski dla modelu

  1. Nie modelować "emerytur KPCh" - brak wiarygodnych danych
  2. Modelować nierówność UEBP vs URRP - to rzeczywisty problem
  3. Uwzględnić wykluczonych (~350 mln) - obciążenie przyszłe
  4. Dotacje budżetowe są już znaczące (~600 mld CNY/rok)
  5. Fundusz wyczerpie się ~2035 - punkt krytyczny

10. Przypisy

[^1]: CFR (2023). What Is the Chinese Pension System and Why Are Its Problems Hard to Fix?. Council on Foreign Relations. https://www.cfr.org/blog/what-chinese-pension-system-and-why-are-its-problems-hard-fix

[^2]: Statista (2024). China: public pension insurance covered people 2023. Na podstawie MOHRSS. https://www.statista.com/statistics/234072/number-of-pension-insurance-contributors-in-china/

[^3]: Pekingnology (2025). China may materially raise pensions for rural residents. Na podstawie MOHRSS 2024. https://www.pekingnology.com/p/china-may-materially-raise-pensions

[^4]: Various sources on pension disparities (2024-2025).

[^5]: Taylor & Francis (2016). Pension Reform in China. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/08959420.2016.1111725

[^6]: CFR (2023). Private pension uptake data.

[^7]: China Daily (2025). China increases basic pensions by another 2%. https://global.chinadaily.com.cn/a/202509/26/WS68d69c48a3108622abca334e.html

[^8]: SSA (2018). Social Security Programs Throughout the World: China. https://www.ssa.gov/policy/docs/progdesc/ssptw/2018-2019/asia/china.html

[^9]: OECD (2024). Pensions at a Glance Asia/Pacific 2024 - China.

[^10]: Foreign Policy (2023). China's Pensions System Is Buckling Under an Aging Population. https://foreignpolicy.com/2023/06/29/china-pensions-aging-demographics-economy/

[^11]: NBER Working Paper (2018). The Chinese Pension System. https://www.nber.org/papers/w25088

[^12]: ScienceDirect (2023). Pension gap between the Chinese public and nonpublic sectors. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S105905602300031X

[^13]: Statista. China: CCP members 2023. https://www.statista.com/statistics/281378/number-of-chinese-communist-party-ccp-members-in-china/

[^14]: Stanford SCCEI. How Much Does Party Membership Pay?. https://sccei.fsi.stanford.edu/china-briefs/how-much-does-party-membership-pay-measuring-impact-communist-party-membership-wealth

[^15]: Various sources on migrant workers and pension coverage.

[^16]: 网易新闻 (2022). 2022年60岁党员每月补贴多少?农村老党员多少岁有补贴?. https://m.163.com/dy/article_cambrian/H73SLTH905534E28.html/ - Szczegółowe dane o zasiłkach dla starych członków partii według stażu i regionu.

[^17]: 共产党员网 (2024). 老党员的界定标准是什么?. https://wenda.12371.cn/liebiao.php?mod=viewthread&tid=654345 - Oficjalna strona KPCh definiująca kryteria "starego członka partii".

[^18]: 退役军人事务部/财政部 (2024). 关于调整部分优抚对象等人员抚恤和生活补助标准的通知. https://www.mva.gov.cn/sy/xx/tzgg/202412/t20241205_456889.html - Oficjalne stawki zasiłków dla rewolucjonistów sprzed 1949.

[^19]: IZA (2019). The Wage Premium of Communist Party Membership: Evidence from China. https://www.iza.org/publications/dp/12874/the-wage-premium-of-communist-party-membership-evidence-from-china

[^20]: 全国人大常委会 (2024). 关于实施渐进式延迟法定退休年龄的决定. https://www.gov.cn/yaowen/liebiao/202409/content_6974294.htm - Oficjalna decyzja NPC o reformie wieku emerytalnego.

[^21]: He et al. (2025). Change in population structure, policy adjustment, and China's public pension sustainability. PLOS ONE. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12469360/ - Projekcje wskaźnika zależności i bilansu funduszu do 2050.

[^22]: MOHRSS (2024). Implementation Rules for Flexible Retirement System. Via CMS Law.


Załącznik zweryfikowany: 2026-01-25 Zaktualizowano: 2026-01-25 - dodano sekcje 6-7 (reforma 2025, projekcje do 2050) WNIOSEK: Twierdzenie o "840 USD emeryturach KPCh bez składek" jest FAŁSZYWE. Rzeczywiste zasiłki dla biednych, starych członków partii to $11-55/mies (80-400 CNY), nie $840.